Jak dobrać podkładki pod zbrojenie?

Podkład pod zbrojenie może oznaczać dwie rzeczy: warstwę chudego betonu pod fundamentem albo podkładki dystansowe, na których opiera się stal. W dobrze wykonanym fundamencie jest jedno i drugie. Poniżej opisujemy, jak wykonać podbeton, jakie podkładki wybrać, jaką otulinę przyjąć od gruntu i jak rozmieścić podkładki pod zbrojeniem.

Co oznacza podkład pod zbrojenie?

Na budowie to określenie ma dwa znaczenia.

1. Podkład betonowy (podbeton, chudy beton). To cienka warstwa betonu niskiej klasy, wylewana na wyrównany grunt przed ułożeniem zbrojenia. Tworzy czystą, równą i stabilną bazę pod fundament lub płytę.
2. Podkładki pod zbrojenie. To elementy dystansowe z tworzywa lub betonu. Podnoszą pręty na wysokość równą projektowanej otulinie, żeby stal nie leżała bezpośrednio na podłożu.

Te rozwiązania nie zastępują się nawzajem. Podbeton oddziela zbrojenie od gruntu, ale pręty ułożone wprost na nim nadal nie mają otuliny od spodu. Podkładki zapewniają otulinę, ale na miękkim gruncie zapadają się i przesuwają. Dlatego pod fundamentami stosuje się zwykle oba rozwiązania: podbeton jako bazę i podkładki na nim.

Podkład z chudego betonu: klasa, grubość, wykonanie

Chudy beton pod zbrojenie wykonuje się najczęściej z betonu klasy C8/10. Warstwa ma zwykle od 5 do 10 cm grubości. Nie przenosi obciążeń konstrukcyjnych, więc wyższa klasa nie jest potrzebna.

Podbeton pełni trzy funkcje:

• oddziela beton konstrukcyjny od gruntu. Świeża mieszanka nie traci wody i zaczynu w podłożu, a grunt nie miesza się z betonem przy wylewaniu,
• daje równą bazę pod podkładki. Dystanse stoją stabilnie i nie zapadają się pod ciężarem zbrojenia i ludzi,
• stanowi podłoże pod hydroizolację. Na gruncie nie da się poprawnie ułożyć i skleić izolacji przeciwwodnej.

Wykonanie krok po kroku:

1. Wyrównaj i zagęść dno wykopu.
2. Ustaw deskowanie krawędziowe lub wyznacz poziom listwami.
3. Wylej beton i wyrównaj go łatą do projektowanego poziomu.
4. Zapewnij pielęgnację, zwłaszcza w upale i przy wietrze.
5. Układaj zbrojenie po związaniu betonu, gdy można po nim chodzić.

Podkładki dystansowe pod zbrojenie

Podkładka dystansowa to element, który utrzymuje pręt na stałej wysokości nad podłożem lub deskowaniem. Wysokość podkładki odpowiada otulinie, jaką przewiduje projekt.

W ofercie Prefeko w kategorii podkładki pod zbrojenie znajdują się:

Produkt	Otulina	Materiał	Opakowanie
Podkładka baryłka 15/20/25	15, 20 lub 25 mm	polipropylen	500 szt.
Podkładka baryłka 20/25/30/35	20, 25, 30 lub 35 mm	polipropylen	500 szt.

Baryłka ma kilka wysokości w jednym elemencie. Otulinę wybiera się przez obrócenie podkładki na odpowiedni bok. Na budowie wystarcza więc jeden rodzaj podkładek do kilku grubości otuliny. Baryłki są przeznaczone przede wszystkim do zbrojenia pionowego: ścian i słupów.

Pod zbrojenie poziome, czyli płyty fundamentowe i stropy, lepiej nadają się elementy liniowe. Listwy dystansowe produkowane są z betonu C30/37, mają około 1 m długości i wysokość od 15 do 50 mm. Rozkładają ciężar siatki na całą długość i nie przewracają się podczas betonowania.

Podkładki plastikowe czy betonowe?

Wybór zależy od elementu, warunków środowiskowych i wymagań co do nośności.

Podkładki plastikowe

Zalety:

• mała masa i szybki montaż, często na zatrzask,
• nie nasiąkają wodą i są odporne na mróz oraz składniki mieszanki betonowej,
• niska cena jednostkowa.

Wady:

• mniejsza nośność punktowa pod ciężkim zbrojeniem,
• tworzywo ma inną rozszerzalność cieplną niż beton, więc na styku może powstać mikroszczelina.

Podkładki betonowe

Zalety:

• parametry zbliżone do betonu konstrukcji, bez obcego materiału w otulinie,
• duża nośność i stabilność pod ciężkimi siatkami,
• odporność na mróz i wodę gruntową.

Wady:

• większa masa i wolniejszy montaż.

W klasach ekspozycji XD (chlorki spoza wody morskiej, np. sole odladzające) i XS (chlorki z wody morskiej) otulina ma największe znaczenie dla trwałości. W takich warunkach częściej wybiera się elementy betonowe, bo nie tworzą w otulinie granicy między dwoma materiałami. W elementach wewnętrznych i w ścianach tworzywo w zupełności wystarcza.

Jaka otulina na podkładzie, a jaka na gruncie?

Eurokod 2 (PN-EN 1992-1-1) rozróżnia dwa przypadki betonowania fundamentów:

Podłoże	Minimalna otulina
Beton wylewany na przygotowane podłoże (np. podbeton)	40 mm
Beton wylewany bezpośrednio na grunt	75 mm

Różnica wynika z tego, jak zachowuje się podłoże. Grunt jest nierówny, podkładki się w nim zapadają, a mieszanka miesza się z ziemią przy dolnej krawędzi. Norma rekompensuje to zwiększeniem otuliny prawie dwukrotnie.

Wniosek dla wykonawcy: podbeton pozwala zmniejszyć otulinę dolną z 75 do 40 mm. Fundament może być wtedy niższy albo mieć większą wysokość użyteczną przy tej samej grubości. Zmniejsza się też zużycie betonu konstrukcyjnego.

Dobierając podkładki, przyjmij wysokość równą otulinie z projektu. Na podbetonie sprawdzą się elementy 40 i 50 mm, np. gwiazdki z kategorii dystanse 50 mm lub listwy. Otulina 75 mm na gruncie wymaga wyższych podpór, a przy takiej wysokości stabilność dystansu na miękkim podłożu spada.

Rozstaw podkładek pod zbrojeniem

Rozstaw zależy od średnicy prętów i sztywności siatki. Przy dolnym zbrojeniu fundamentów i płyt obowiązują następujące wartości:

• pręty o średnicy 10 mm i więcej: podkładki co około 100 cm w obu kierunkach,
• pręty cieńsze niż 10 mm: podkładki co 50 do 80 cm, bo cienki pręt ugina się między podporami.

Przy siatkach zgrzewanych i w stropach, gdzie siatka jest bardziej wiotka, potrzeba zwykle od 4 do 8 sztuk na metr kwadratowy. Szczegółowo opisujemy to we wpisie o dystansach do zbrojeń.

Dodatkowe zasady:

• układaj pierwszą podkładkę blisko końca pręta i przy krawędzi elementu,
• zagęszczaj podkładki w miejscach zakładów prętów i tam, gdzie będą chodzić ludzie,
• na podbetonie sprawdź przed betonowaniem, czy żadna podkładka się nie przewróciła,
• nie zastępuj brakujących podkładek cegłą lub kawałkiem deski.

Dobrze wykonany podkład po podstawa

Dobrze wykonany podkład pod zbrojenie ma dwie warstwy. Podbeton C8/10 o grubości od 5 do 10 cm oddziela konstrukcję od gruntu i obniża wymaganą otulinę z 75 do 40 mm. Podkładki dystansowe ułożone na podbetonie utrzymują tę otulinę na całej powierzchni fundamentu. Podkładki baryłki, listwy i gwiazdki o otulinie od 15 do 50 mm znajdziesz w kategorii dystanse zbrojeniowe Prefeko.